Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
ဘိုဘိုလန္းစင္
(၁)
တရုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏုိင္ငံ တနည္း တရုတ္နီဟုလည္းသိၾကေသာ ႏုိင္ငံထူေထာင္ သည္မွာ အႏွစ္၆ဝရွိပီ ဆုိေသာ္ျငား ျမန္မာျပည္တြင္ကား ဤ ၆ဝျပည့္ပြဲကုိ စိတ္ဝင္တစား ဝမ္းပါးမည့္သူ အလြန္ရွားပါး ပါလိမ့္မည္။ အုိဘားမား နန္းတက္ပြဲပရိသတ္ႏွင့္ လားလားမွ မဆုိင္ဘဲ ဘဝခ်င္းမတူေတာ့သည့္ တရုတ္ျပည္ကုိ စီးပြားေရးနယ္ခ်ဲ႔တမ်ိဳးဟု ျမင္သူသာ မ်ားပါ ၏။ ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖာ္ဟု မည္သုိ႔ပင္ ဆုိေစကာမူ စင္စစ္ ေခတ္သစ္တရုတ္-ျမန္မာဆက္ဆံေရးမွာ ဝါဒခ်င္း ၿပိဳင္ရုံသာမကႀကီးႏုိင္ငယ္ညႇဥ္း လကၡဏာေဆာင္သည့္ကာလမ်ားလည္း မကင္းခဲ့။ ပမာေဆာင္ရလွ်င္ ၿမိဳ႕သားလူလည္က ေတာသားကုိ အညြန္႔ခူးစားသည့္ပမာတည္း။
ထုိတုိင္းျပည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေခတ္အဆက္ဆက္ ျမန္မာပညာတတ္လူတန္းစား၏ ထင္ျမင္ခ်က္ ေျပာင္းလဲလာပုံကုိလည္း ျပန္ေျပာင္းျမင္ေယာင္မိပါ၏။ တရုတ္နီဟုမျဖစ္ခင္ အႏွစ္ ေလးဆယ္ေလာက္ကပင္ သူရိယစသည့္ ေခတ္သစ္သတင္းစာမ်ား ေက်းဇူးျဖင့္ မန္ခ်ဴးပေဒ သရာဇ္ကုိ ေတာ္လွန္ပီး တရုတ္သမၼတႏုိင္ငံ(ကုိမင္တန္)ဟူ၍ ဆြန္ယက္ဆင္က တုိင္းသစ္ ျပည္သစ္ ထူေထာင္ပုံကုိ သိခဲ့ၾကေလပီ။ စစ္မင္းမ်ား ဗုိလ္လုေနၾကသျဖင့္ ခ်ိနဲ႔ေနေသာ ထုိႏုိင္ငံ သစ္ကုိ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္က်ဴးေက်ာ္ျခင္းမွတဆင့္ စစ္ကူအျဖစ္ အဂၤလိပ္က တရုတ္-ဗမာလမ္းမ ႀကီး ေဖာက္ေလရာမွ ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ပုိ၍ ဆက္ယွက္လာေတာ့သည္။ ထုိခ်ိန္တြင္ နဂါးနီစာအုပ္ အသင္းက ဆြန္ယက္ဆင္၏ သေဘာတရားမ်ားကုိ ျမန္မာလုိ ျပန္ဆုိထားပီး အေမရိကန္ သတင္းစာဆရာ အဂၢါစႏုိး၏ တရုတ္ျပည္ေပၚမွၾကယ္နီ စာအုပ္ကလည္း လက္ဝဲဝါဒ စိတ္ဝင္ စားေသာ တုိ႔ဗမာသခင္ ေက်ာင္းသားမ်ားအၾကား ‘ေပါက္’ လွသည္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
ရဲျမင့္ေက်ာ္
ေပက်င္းၿမိဳ႕ တီယန္မင္ရင္ျပင္ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ လူသတ္ပြဲဟာ ၂ဝဝ၉ ဇြန္လ (၃)ရက္၊ (၄)ရက္မွာ အႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္တင္းတင္း ျပည့္ခဲ့ပါၿပီ။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ေပၚတူဂီရဲ႕ အေျပာင္းအလဲကစလုိ႔ တကမၻာလုံးမွာ ဒီမုိကေရစီအေရးေတြ လႈပ္လႈပ္ရြရြျဖစ္လာၿပီး ေတာင္အေမရိက၊ အေရွ႕ဥေရာပႏုိင္ငံေတြကုိ ကူးစက္သြားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံျဖစ္ၿပီး ေနာက္ႏွစ္မွာ တီယန္မင္အေရးအခင္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္း ဘာလင္တံတုိင္းၿပိဳ၊ ဆုိဗီယက္ျပည္ေထာင္စု ကမၻာ့ေျမပုံေပၚမွ ေပ်ာက္ကြယ္မႈနဲ႔ စစ္ေအးေခတ္အဆုံးသတ္သြားၿပီး ကမၻာ့အခင္းအက်င္းေတြ ေျပာင္းလဲသြားပါတယ္။
တရုတ္ရဲ႕ လက္ရွိအေနအထားက ရင္တထိတ္ထိတ္နဲ႔ပါ။ ျပည္နယ္ေတြမွာ ဆႏၵျပမႈ ေတြျဖစ္ေနတယ္။ အႏွစ္(၂ဝ)ျပည့္အတြက္ အထိမ္းအမွတ္ပြဲေတြ မလုပ္ႏုိင္ေအာင္ တီယန္မင္ ရင္ျပင္အျပည့္ လုံၿခံဳေရးအေစာင့္အၾကပ္ေတြ ခ်ထားခဲ့တယ္။ ႏုိင္ငံျခားဧည့္သည္ေတြကုိ ဝင္ေပါက္ ေတြမွာ အေသခ်ာ ရွာေဖြစစ္ေဆးတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြ ေမာင္းထုတ္၊ အင္တာနက္ေတြကုိ ပိတ္ဆုိ႔။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ ဒီမုိကေရစီလုိလားသူေတြကုိ တရုတ္စစ္တပ္က ရက္ရက္စက္စက္ ေသြးစြန္းေစခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္အေပၚ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကုိယ္တုိင္က ထိတ္လန္႔ေျခာက္ျခားေနတုန္းပါပဲ။
ဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္ခုေက်ာ္ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး အံ့ဘနန္း တုိးတက္ခဲ့ေပမယ့္ တရုတ္ အာဏာပုိင္ေတြ သူ႔လူထုကုိ အၿမဲေၾကာက္လန္႔ေနတုန္းပါ။ ဇြန္လ ႏွစ္ပတ္လည္ မေရာက္ခင္ ကတည္းက တီယန္မင္အေရးခင္းမွာ ပါဝင္ခဲ့သူေတြရဲ႕ မိသားစုေတြ၊ ေသဆုံးခဲ့သူေတြရဲ႕ မိခင္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြကုိ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းတယ္။ ျပည္နယ္ေဒသအသီးသီးက ေျမယာ၊ လယ္ယာ၊ အလုပ္သမား၊ အုိးအိမ္ရပုိင္ခြင့္ ေတာင္းဆုိသူေတြ ေရွ႕ေနေတြကုိ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်တယ္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
၀င့္ထန္း
တရုတ္ျပည္ဖခင္ႀကီး ေမာ္စီတုန္းရဲ႔ ေနာက္ဆုံးႏွစ္ႏွစ္တာကာလမွာ သူ႔ကို အေသ မေျဖာင့္ေအာင္ ဒုကၡေပးတဲ့ ပါတီတြင္း အုပ္စုေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေမာ္ရဲ႕ေပၚလစီေတြကို ဆန္႔က်င္ အံတုေနတဲ့ တိန္႔ေရွာင္ပင္းကို ဗဟုိျပဳထားတဲ့ အင္အားစု ေပၚထြက္လာပါတယ္။ တိန္႔ဟာ ေမာ္ ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္မွာ ေမာ္ရဲ ႔လမ္းစဥ္အေမြ အမွားစုကို ရိုက္ခ်ဳိးေခ်မြပစ္သူပါ။
ေမာ္က ၁၉၆၆ ခုႏွစ္ ယဥ္ေက်းမွဳေတာ္လွန္ေရးအစပိုင္းမွာ တိန္႔ကို ပါတီကေန ထုတ္ ပစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္မွာ တိန္႔ကို ပါတီထိပ္ပိုင္းေနရာဆီ ျပန္ဆြဲေခၚခဲ့ပါတယ္။
တိန္႔ေရွာင္ပင္းကို ၁၉ဝ၄ ခုႏွစ္မွာ စီခြ်မ္ျပည္နယ္မွာ ေမြးဖြားျပီး၊ ေမာ္ထက္ ဆယ့္တစ္ ႏွစ္ ငယ္ပါတယ္။ ၁၆ ႏွစ္သား အရြယ္ ၁၉၂ဝ ခုႏွစ္မွာ အလုပ္တပိုင္း၊ ပညာတပိုင္း အစီအစဥ္နဲ႔ ျပင္သစ္ကို သြားခဲ့ပါတယ္။ ျပင္သစ္ေရာက္ေတာ့ ခ်ဴအင္လိုင္း လက္ေအာက္မွာ အလုပ္လုပ္ရင္း ကြန္ျမဴနစ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ျပင္သစ္မွာေနတဲ့ ငါးႏွစ္တာကာလက သူ႔ဘဝတေလွ်ာက္လုံး ျပင္သစ္ဆန္တဲ့အရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ခုံမင္စြဲလမ္းခဲ့ပါတယ္။ ဝိုင္၊ ခ်ိစ္၊ ျပင္သစ္နံနက္စာ ေပါင္မုန္႔၊ ေကာ္ဖီ၊ ကေဖးဆိုင္နဲ႔ ေရေမႊးနံ႔တို႔ပါပဲ။ တိန္႔က သူရဲ႔ဘဝ ေနာက္ဆုံးေန႔ရက္ေတြမွာ စီခြ်မ္ျပည္နယ္ သူ႔အိမ္နားက လၻက္ရည္ဆုိင္ေတြကို ျပင္သစ္က ကေဖးဆိုင္ေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ေျပာရင္း ပဲရစ္မွာ သူႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ထိုင္ခဲ့ဖူးတဲ့ ကေဖးဆိုင္ေလးကို လြမ္းတသသ ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။ ျပင္သစ္မွာ သူနဲ႔အတူေနခဲ့တဲ့ တရုတ္ရဲေဘာ္တစ္ေယာက္က တိန္႔အေၾကာင္း ျပန္ေျပာျပဖူးပါတယ္။ အရပ္ ငါးေပ၊ ပုတလက္၊ လုံးလုံးဝိုင္းဝိုင္း၊ အရႊတ္အေနာက္ေတြနဲ႔ ျပည့္လို႔။ ေနာက္ေတာ့ ပိုးတုံးလုံးဘဝ ကေန အင္းဆက္ပိုးေကာင္ႀကီး ျဖစ္လာပါတယ္တဲ့။ တိန္႔ရဲ႕ ပါတီဘဝဆယ္စုႏွစ္မ်ားက စာဖတ္ အားေကာင္း၊ ေတြးအားေကာင္းနဲ႔ အလုပ္ျပတ္ျပတ္သားသားလုပ္ရဲသူ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
ေမာ္စီ
၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဂ်ပန္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (DPJ) က အျပတ္အသတ္ ေအာင္ပြဲရခဲ့ျခင္းဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႔ ေရြးေကာက္ခံႏိုင္ငံေရးသမိုင္းမွာ အလွည့္ အေျပာင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီ့မတိုင္ခင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီမွာ လစ္ဘရယ္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (LDP) က အာဏာႀကီးစိုးလာခဲ့တာ လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္ တဝက္နီးပါးခန္႔ ရွိခဲ့ပါတယ္။ လစ္ဘရယ္ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (LDP) အေပၚ လူႀကိဳက္နည္းလာမႈ၊ တိုင္းျပည္ စီးပြားေရး က်ဆင္းေနမႈနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအေပၚ ျပည္သူလူထုရဲ႔ မေက်နပ္မႈေတြ တိုးပြားလာမႈ စတာ ေတြေၾကာင့္ အတိုက္အခံပါတီအတြက္ အခြင့္အလမ္း ပြင့္သြားခဲ့တာပါ။ ၂ဝဝ၇ ေရြးေကာက္ပြဲ မွာကတည္းက ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီက ဒိုင္းယက္ Diet (parliament) ရဲ႕ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ားစုေနရာကို ရထားခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္ကစလို႔ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီကို အလားအလာ ရွိတယ္လို႔ ျမင္ေနၾကပါၿပီ။ ဒီလို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံေရးအလွည့္အေျပာင္းက အေမရိကန္-ဂ်ပန္ မဟာမိတ္ဆက္ဆံေရးအေပၚ သက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လံုၿခံဳေရး ဆိုင္ရာကိစၥေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝါရွင္တန္အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ စစ္ေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ အဓိက မဟာမိတ္ျဖစ္တဲ့ ဂ်ပန္ဟာ ေဒသတြင္းအေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးေပၚလစီရဲ႕ အေရးပါတဲ့ အေျခခံျဖစ္တယ္လို႔ မၾကာခဏ ေဖၚျပေနခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ အခုလို အေျပာင္းအလဲမွာ ဝါရွင္တန္အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ ဂ်ပန္နဲ႔ဆက္ဆံေရးပံုစံကိုလည္း ေျပာင္းလဲရလိမ့္မယ္လို႔ ေလ့လာ သံုးသပ္သူေတြက ေျပာေနၾကပါတယ္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
ရဲႏြယ္မိုး
ကမၻာ့ဇာတ္ခုံမွာ အင္ဒုိနီးရွားရဲ႕ တမူထူးတဲ့ အေျပာင္းအလဲ အခ်ဳိးအေကြ႔ေတြကုိ ေမာ္ဒယ္တစ္မ်ဳိးလုိ႔ ယူဆၾကပါတယ္။ အဓိကအခ်က္က အာဏာရွင္ႏုိင္ငံမ်ား ေျခမကုိင္မိ လက္ မကုိင္မိနဲ႔ ထြက္ေပါက္ပိတ္လာတဲ့အခါ အင္ဒုိနီးရွားပုံစံကုိ ေလ့လာသလုိလုိ၊ အတုခုိးရမလုိလုိ။
ေနာက္ေၾကာင္း ခဏျပန္လုိက္ၾကရေအာင္။ အင္ဒုိနီးရွားကုိ ဒုတိယကမၻာစစ္ အၿပီးကစလုိ႔ သမတဆူကာႏုိက ဦးေဆာင္ပါတယ္။ တုိင္းျပည္အက်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္လြန္းလုိ႔ ဆူကာႏုိနဲ႔ ခ်မ္းသာတဲ့ႏုိင္ငံႀကီးမ်ား လုံးဝမတည့္ေရးခ် မတည့္။ ႏုိင္ငံပုိင္သိမ္းၿပီး ဆင္းရဲသားေတြကုိ ဓနျပန္ခြဲေဝဖုိ႔ ၾကိဳးစားတဲ့ ‘ေရာ္ဘင္ဟု’စတုိင္ ဆုိရွယ္လစ္စနစ္။ ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကး ရန္ပုံေငြအဖြဲ႔ အုိင္အမ္အက္ဖ္နဲ႔ ကမၻာ့ဘဏ္တုိ႔ကုိ အေနာက္အက်ဳိးစီးပြားလက္ေဝခံေတြလုိ႔ ပစ္ပစ္ႏွစ္ႏွစ္စြပ္စြဲ ျငင္းပယ္ထားသူ။
ဆူကာႏုိဟာ မ်ဳိးခ်စ္အမ်ဳိးသားေရးဝါဒီတစ္ေယာက္ပါ။ ကြန္ျမဴနစ္မဟုတ္ေပမယ့္ တက္ၾကြသူအဖြဲ႔ဝင္သုံးသန္းေက်ာ္ရွိတဲ့ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီနဲ႔ တြဲအလုပ္လုပ္ေနသူ။ ဒီေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔ ၿဗိတိသွ်အစုိးရေတြက ဆူကာႏုိအုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဆုံးသတ္ပစ္ဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ထားပါၿပီ။ အေျခအေနအခြင့္အလမ္း သာရင္သာသလုိ ဆူကာႏုိကုိ ကိစၥတုံးေအာင္ သုတ္သင္ပစ္ဖုိ႔ စီအုိင္ေအကုိ အထက္ပုဂၢဳိလ္မ်ားက ၫႊန္ၾကားထားၿပီေပါ့။
အစဦး လုပ္ႀကံဖုိ႔ ၾကိဳးစားမႈေတြက အုိးနင္းခြက္နင္း အမွားမွားအယြင္းယြင္းနဲ႔။ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာမွာေတာ့ တကယ့္အခြင့္အလမ္းက ေပၚလာၿပီ။ စီအုိင္ေအၾကိဳးကုိင္ထားတဲ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဆူဟာတုိက အာဏာသိမ္းဖုိ႔ စလုပ္ၿပီး လက္ဝဲအုပ္စုကုိ အျပတ္ရွင္းပစ္ဖုိ႔ ဒုံးဆုိင္း ထြက္လာပါတယ္။ အဓိကက်တဲ့ လက္ဝဲေခါင္းေဆာင္မ်ားစာရင္းကုိ စီအုိင္ေအက လွ်ဳိ႕ဝွက္ဖုိင္ ျပဳစုၿပီး၊ ဆူဟာတုိလက္ထဲ အပ္လုိက္ပါတယ္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
ေဇာ္ျမင့္ေက်ာ္
ႏုိင္ငံေရးေရာစြက္တဲ့ဘာသာေရး ထၾကြလာမႈအေၾကာင္း၊ ကြန္ျမဴနစ္လြန္ ဂလုိဘယ္လုိက္ေဇးရွင္းအေၾကာင္းနဲ႔ ေမာ္ဒန္ေခတ္ကုိ ခုတ္ေမာင္းေနတဲ့ ‘ေလဆယ္ဖဲယား’ စီးပြားေရးအေၾကာင္းေတြ နားလည္ခ်င္ရင္ ေထြလီကာလီေတြနဲ႔ ေခါင္းေျခာက္ခံမေနပါနဲ႔။ ကမၻာ တခြင္ ၿပဲၿပဲစင္ေအာင္ ေျပာင္းလဲေစခဲ့တဲ့ ၁၉၇၉ နဲ႔ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ရဲ႕ ျဖစ္ရပ္ေတြကုိပဲ ျပန္ေျပာင္း စဥ္းစားၾကည့္ပါ။
၁၉၇၉ ခုႏွစ္ဟာ ႏုိင္ငံတကာေရးရာမွာ ထူးျခားတဲ့ သမုိင္းစာမ်က္ႏွာသစ္ ဖြင့္လွစ္ ႏုိင္တဲ့ႏွစ္ပါ။ အီရန္မွာ ရွားဘုရင္ကုိျဖဳတ္ခ်ၿပီး အယာတုိလာခုိေမနီ အာဏာရလာတဲ့ေနာက္ ကမၻာ့အစၥလာမ္ေတာ္လွန္ေရးအခင္းအက်င္း တခြင္လုံး ေျပာင္းလဲေစတဲ့ႏွစ္။ ဆုိဗီယက္ယူနီယံက အာဖဂနစၥတန္ ေရေသေခ်ာင္းထဲ က်ဳးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ၿပီး ၾကမၼာငင္ျခင္းက ကြန္ျမဴနစ္အင္ပါယာ ေသတြင္းတူးဖုိ႔ စခဲ့တဲ့ႏွစ္။
ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မာဂရက္သက္ခ်ာက ၿဗိတိသွ်ကြန္ဆာေဗးတစ္အုပ္စုကုိ ၾကြေစာင္းေစာင္း ျဖစ္ေအာင္ ပင့္ေပးခဲ့တဲ့ႏွစ္။ မာဂရက္သက္ခ်ာရဲ႕ ၾသဇာက အေနာက္ႏုိင္ငံေရးမွာ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ေစရုံမွ်မက၊ ေနာက္ဆက္ ေစ်းကြက္ဂလုိဘယ္လုိက္ေဇးရွင္းကုိ ပုံေဖၚ ေပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။
ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဂြၽန္ေပါလ္(၂)ရဲ႕ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ ေႏြရာသီ ပုိလန္အိမ္အျပန္ သာသနာျပဳခရီးက အေရွ႕ဥေရာပနဲ႔ ဗဟုိဥေရာပမွာ ၁၉၈၉ အထိ ဆက္တုိက္ဆုိသလုိ အၾကမ္းမဖက္လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ ဒီမုိကေရစီအကူးအေျပာင္းေတြ ေပၚထြက္ေစခဲ့တယ္။ ၁၉၇၉ မွာပဲ တိန္႔ေရွာင္ပင္းက ကြန္ျမဴနစ္တရုတ္ျပည္ ကမၻာ့ေစ်းကြက္ထဲဝင္ဖုိ႔ ပထမဆုံး ေျခလွမ္းေတြ စလွမ္းခဲ့တဲ့ ႏွစ္ျဖစ္ပါတယ္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
သိုက္ႏိုင္၀င္း
စကားခ်ီး
ယခုစာစု၏ အက်ဥ္းဆုိလုိရင္းမွာ ဒီမုိကရက္တစ္ အင္စတီက်ဳးရွင္းမ်ားကုိ လြယ္လြယ္ ကူကူ တည္ေဆာက္၍ မရႏိုင္။ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေနာက္ခံအေနအထား အခင္းအက်င္း ေကာင္းမ်ား တည္ရွိမွသာ ျဖစ္ထြန္းႏုိင္သည္ဟု ဆုိပါသည္။ သုိ႔ႏွင့္တုိင္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈႏွင့္ ေမာ္ဒန္ႏုိက္ေဇးရွင္းက ထုိအင္စတီက်ဳးရွင္းအေျခခံမ်ား လမ္းေၾကာင္းမွန္သို႔ ေရာက္ေအာင္ တြန္းပုိ႔ေပးၿပီး၊ ဒီမုိကေရစီစနစ္သည္လည္း တုိးတက္အလုပ္ျဖစ္လာႏုိင္မည္ဟု ဆုိပါသည္။
မစ္ခ်ီဂန္တကၠသုိလ္ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံပါေမာကၡ Ronald Ingle Hart ႏွင့္ ဂ်ာမန္ႏုိင္ငံေရးသိပၸံ ပါေမာကၡ Christian Wetzel တုိ႔ႏွစ္ဦး၏ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈဆုိင္ရာ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္ မ်ားအေပၚ အေျချပဳေရးသားသည့္ ‘Modernization, Cultural Change and Democracy’ စာအုပ္မွ ထုတ္ႏုတ္ ေဖာ္ျပပါသည္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
၀င္းျမင့္ေမာင္
၂ဝ ရာစု အဆံုးမသတ္မီကာလဟာ ဒီမိုကေရစီကို ေအာင္ပန္းဆင္ႏိုင္ခဲ့ခ်ိန္မ်ား ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒီမိုကရက္တစ္အိုင္ဒီယာ၊ ဒီမိုကရက္တစ္ အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြရဲ႕ ခရီးေပါက္ခဲ့ၾကပံုေတြေၾကာင့္ လူ႔သမိုင္းရဲ႕ ဒီမိုကေရစီျဖစ္စဥ္မွာ အၿမိဳင္ဆိုင္ဆံုးအခ်ိန္လို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ရပါတယ္။
သို႔ေသာ္ ၂ဝ ရာစုရဲ႕ ဒီမုိကေရစီခရီးစဥ္ဟာ လြယ္လြယ္ကူကူမဟုတ္ဘဲ၊ အေၾကာင္းမလွ အေရးနိမ့္ခဲ့ရမႈေတြ အျဖစ္ဆံုးကာလလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတြဟာ ဒီမုိကေရစီကုိ တည္ေထာင္ဖို႔ လုံးပမ္းရင္း ၿပိဳလဲသြားရတဲ့ အႀကိမ္ေပါင္းက (၇ဝ)ထက္မနည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ အာဏာရွင္တပုိင္း အစုိးရပံုစံေတြလက္ထဲ အာဏာသက္ဆင္းသြားခဲ့တယ္။
ဒီေနရာမွာ ေမးခြန္းႏွစ္ခု ျဖစ္လာတယ္။ ကမၻာအႏွံ႔အျပားက တုိင္းျပည္ေတြရဲ႕ ဒီမုိ ကရက္တစ္ အင္စတီက်ဴး တည္ေဆာက္ၾကပံုေတြကုိ ဘယ္လုိ ရွင္းျပၾကမလဲ။ ၿပီးေတာ့ ဒီမုိ ကရက္တစ္ အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြ တည္ေဆာက္ရင္းနဲ႔ စ်န္ေလွ်ာ အေရးနိမ့္တာေတြကုိေကာ ဘယ္လုိ သင္ခန္းစာယူႏိုင္ၾကမလဲ ဆိုတာေတြပါပဲ။ အျပည့္အစုံ ရွင္းမျပႏုိင္ေပမယ့္၊ ဆက္စပ္ ေျခရာေကာက္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
ေဇာ္ေဇာ္ထြန္း
လြတ္လပ္ပြင့္လင္းၿပီး ၿပိဳင္ဆိုင္မႈရွိေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ႏိုင္ငံေရးစနစ္တြင္ ခိုင္မာ အားေကာင္းသည့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား တည္ရွိရန္ လိုအပ္သည္။ အဆိုပါ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားသည္ ရပ္တည္ရွင္သန္ေရး၊ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္လုပ္ငန္းမ်ား အေကာင္အထည္ေဖၚ ေဆာင္ရြက္ေရးတို႔အတြက္ ပါတီရံပံုေငြမ်ား ရွိရန္လည္း လိုအပ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းသို႔ ႏိုင္ငံေရးရံပံုေငြမ်ားႏွင့္ ရံပံုေငြထည့္ဝင္သူမ်ား၊ သံုးစြဲသူမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍မူ ျပႆနာနယ္ပယ္ အျဖစ္ ရႈျမင္ေလ့ရွိၾကသည္။ တခ်ိဳ႔အေျခအေနမ်ားတြင္ ဒီမိုကေရစီအတြက္ အႏၱရာယ္ဟုပင္ ဆိုေလ့ရွိသည္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအေနျဖင့္ ရံပံုေငြကို မည္သို႔ ရွာေဖြစုေဆာင္းသင့္သည္ ဆိုသည့္ ေၾကာင္းခ်င္းရာႏွင့္ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ ရံပံုေငြထည့္ဝင္ျခင္း၊ သံုးစြဲျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူသို႔ ရွင္းတမ္းထုတ္ျပန္ျခင္း စသည္တို႔ဆိုင္ရာ ဥပေဒစည္းမ်ဥ္းမ်ား ခ်မွတ္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ လည္း ေကာင္း အားလံုးသေဘာတူလက္ခံႏိုင္သည့္ ပံုစံမ်ိဳး မရွိေသးေပ။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ႏိုင္ငံေရး ရံပံုေငြဆိုင္ရာမူဝါဒမ်ား၊ ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားက သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံမ်ားရွိ ႏုိင္ငံေရး ပါတီမ်ားႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ ရွင္သန္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကို သက္ေရာက္မႈ ရွိေနၾကသည္။ ပါတီမ်ား၏ ရံပံုေငြ ထည့္ဝင္ျခင္း၊ ရွာေဖြျခင္း၊ သံုးစြဲျခင္း၊ ရွင္းတမ္းထုတ္ျပန္ျခင္းတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားမွာ ဒီမိုကေရစီအရည္အေသြးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီတည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးျဖစ္စဥ္တို႔အေပၚ သက္ေရာက္မႈမ်ားစြာ ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ႏိုင္ငံေရးစနစ္တြင္ ခိုင္မာအားေကာင္း သည့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားရွိရန္ လိုအပ္သည္ႏွင့္အညီ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေရးရံပံုေငြ ဆိုင္ရာ မူဝါဒမ်ား စည္းမ်ဥ္းစည္ကမ္းမ်ား သတ္မွတ္ျပဌာန္းထားရန္လည္း လိုအပ္သည္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
ေနာ္ဇိုး
ႏိုင္ငံေရးပါတီ၏ အစကနဦး
ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအျဖစ္ စတင္ေပၚထြန္းခ်ိန္က ၄င္းတို႔ကို လူတစ္ဦးခ်င္းစီ၏ အက်ိဳး စီးပြားမ်ားအား ဖံုးလႊမ္းသြားမည့္ သို႔မဟုတ္ အမ်ားစု၏ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားအား ၿခိမ္းေျခာက္မႈ တစ္ရပ္အျဖစ္ မွတ္ယူခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသို႔ မွတ္ယူမႈမ်ားအရ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား တည္ရွိမႈသည္ ဂြၽန္ေလာ့ခ္၏ ႏိုင္ငံေရးဒႆနတြင္ အေျခခံေသာ လစ္ဘရယ္ဒီမိုကေရစီအစဥ္အလာႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ရူဆိုး၏ ဒီမိုကေရစီသေဘာတရားအေျခခံမ်ားႏွင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ဆန္႔က်င္ကြဲလြဲေနသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ အဆိုပါ အေနာက္ဥေရာပ ေရွးရိုးအစဥ္အလာ လစ္ဘရယ္ အေတြးအေခၚမ်ားက ထိုအခ်ိန္ကာလ (၁၉ရာစုအလယ္အထိ တည္ရွိခဲ့ၾကေသာ) ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအား ေစတနာ့ဝန္ထမ္းပုဂၢလိကအစည္းအ႐ံုးမ်ား voluntary private associations အျဖစ္သာ သတ္မွတ္ထားခဲ့ၾကေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
ဂ်ာမန္လူမႈေရးသိပၸံပညာရွင္ မက္က္စ္ဝက္ဘာ ၏ ေလ့လာတင္ျပခ်က္အရ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားမွာ ေပၚထြန္းစကာလ၌ အထက္တန္းလႊာလူကံုထံမ်ား၏ အစုအေဝးဆိုသည့္ ပံုသ႑ာန္ထက္ မပိုခဲ့။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ လူထုဒီမိုကေရစီအယူအဆ Mass Democracy ေရွ႕တန္းေရာက္လာမႈႏွင့္အတူ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူတစ္ဦးခ်င္းစီအၾကား တိုက္ရိုက္ ဆက္သြယ္ရန္ လက္ေတြ႔အရ မျဖစ္ႏိုင္သည့္အေျခအေနတြင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ တည္ရွိမႈမွာ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံသားျပည္သူတို႔အၾကား ၾကားခံဆက္စပ္သည့္ အေဆာက္အအံုမ်ားအျဖစ္ တရားဝင္မႈ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ လူထုဒီမိုကေရစီေပၚထြန္းလာမႈေၾကာင့္ ခိုင္မာ အားေကာင္းသည့္ အျမဲတမ္းအဖြဲ႔အစည္းပံုသ႑ာန္အျဖစ္ ႏိုင္ငံေရးပါတီပံုစံသစ္ ျဖစ္ေပၚ လာခဲ့သည္ဟု မက္က္စ္ဝက္ဘာ က တင္ျပခဲ့သည္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
Posted on November 15, 2009 by ahlinyanant
အယ္ဒီတာ့တင္ျပခ်က္
ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႔ ပင္ကိုယ္သေဘာနဲ႔ ဒီမိုကေရစီက်င့္သံုးမႈပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔အၾကား ဆက္ႏြယ္မႈသမိုင္းကို ေလ့လာတဲ့အခါ ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး အေဆာက္အအံုေတြအျဖစ္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြကို လက္ခံအသိအမွတ္ျပဳၾကတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြ ေပၚထြန္းစ အေစာပိုင္းကာလေတြမွာေတာ့ သူတို႔ကို ေစတနာ့ဝန္ထမ္း ပုဂၢလိကအစည္းအ႐ံုးေတြ voluntary private associations အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီမိုကေရစီအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အမ်ားျပည္သူသံုး အေဆာက္ အအံုေတြ public utility အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ လက္ခံလာခဲ့ၾကတယ္။ ဒီအခ်က္ကို မၾကာခင္က ျဖစ္ေပၚခဲ့ၾကတဲ့ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းၾကတဲ့ လက္ေတြ႔ျဖစ္စဥ္ေတြက သက္ေသျပေန ပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္တဝက္ေက်ာ္က ပညာရွင္တစ္ဦးရဲ႔ ထင္ရွားခဲ့တဲ့ အဆိုတစ္ရပ္ ရွိတယ္။ “ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြက ဒီမိုကေရစီကို ဖန္တီးခဲ့ၾကၿပီး၊ ေခတ္သစ္ဒီမိုကေရစီစနစ္ ဟာလည္း ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြေၾကာင့္ ရွင္သန္ေနၾကတယ္” လို႔ အဲ့ဒီပညာရွင္က တင္ျပခဲ့တယ္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြဟာ ေသာ့ခ်က္က်မႈရွိတယ္ဆိုတဲ့ အဲ့ဒီအယူအဆကို အျခားေခတ္ၿပိဳင္ပညာရွင္ေတြကလည္း လက္ခံခဲ့ၾကတယ္။ အသစ္ေပၚထြန္းစ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ ေတြရဲ႕ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး မူဝါဒေရးဆြဲသူေတြ၊ ဒီမိုကေရစီ ခိုင္မာတည္တံ့ေရး ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက မူဝါဒေရးဆြဲသူေတြကလည္း သေဘာတူခဲ့ၾကတယ္။ လက္ေတြ႔မွာလည္း ဒီမို ကေရစီ အေျခခိုင္ေနၿပီးျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြဟာ မျဖစ္မေန ရွိရမယ့္ ႏိုင္ငံေရး အေဆာက္အအံုေတြအျဖစ္ နက္နက္႐ိႈင္း႐ိႈင္း အျမစ္တြယ္ေနၿပီးျဖစ္သလို၊ အေရွ႔ဥေရာပႏွင့္ ကမၻာ့အျခားေဒသေတြက ျဖစ္ထြန္းစဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြမွာလည္း ဒီမိုကေရစီ လူမႈအေဆာက္ အအံု ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ေရးနဲ႔ ဗဟုႏိုင္ငံေရးစနစ္ political pluralism ေဖၚထုတ္ေရး အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ခ်က္တစ္ရပ္အျဖစ္ လက္ခံၾကတာကို ေတြ႔ရတယ္။
Read more »
Filed under: ဂ်ာနယ္, အမွတ္ (၄) | Leave a Comment »
